خوتِ  زه ئی وِ کیچه چپ بی صدائی شاعر : ایرج رحمانپور

گُتَمِت سوز سوآری شونه میکه یال اسبت لیسک اُفتآو  دشتیا حُشکِنه کِردِم وا گُمَل سیرآو برفآو

خینه دل حردِم  و شَشتم دِ چَشِت بچه میارو سیت گوتِم بیت قِشنگِ پاکیِ ویر سر وِ حارو

دِ روزِ نَوَردِت وا سازِ شامیرزا  چنو ناله کِردِم که  سنگ هم وریسا

دییِم که شقایق داغ هاوِ سخونِش وا  مِرژِ اِنگ تَکَنِم دِ زِمِسونش

وِ دورِش تَجیر بهارو کِشییم هَمیل و مَمیلن نِهاش  سر بُرییم

مِه او غم سرونه که مردِم میحَنِن سرِ قورِسونیا کِردِمِش وِ بیتی که دِ روزِ شادی بوحونَن جَوونیا

وِ ری دِنِ کویا مه تا آسِمونیا شادیانِ حَنِم دِ شُو گریوَت دَسِتِ وِ دَسِ آساره رَسَنِم

شُوئی که تا صو پُوقه تیلا می یوما تو بارکِردِنِت بی بیتِم وا نِهاد بی تور مالگه  خونِ دشتی می پرسی

نه جائی نُوإشتیم نه حَنیم دِ جائی خوتِ  زه ئی وِ کیچه چپ بی صدائی

وبلاگ لرسو

 شاعر:ایرج رحمانپور  

حِناسِه سرد کوم ایل ها دِ سینَت اور؟ 

چنو دم سرد و سرگردو می زنی آسِمونِ دور 

نه والا می زنی تا چَش دِ آوی آسِمونِ سیربا 

نه موئی تَمِتونی تا قِشَنگی تافده آوریزیا سرازیربا  

نه می تیچای نه می واری   

خَوَر د ماریا شونِ ضحاکِ کوم زِمی داری؟  

ای یار مِه دلدار مِه هم گل و هم بهارِ مِه  

بَتَکُه گِرری گردِ  پا ری یخ بنِ نسارِ مِه  

ری بال بادِ بی اَمو تا ناکُجایا بی نشو  

تیچِسِّ مَه دِ هیچیسّو سیل کو وِ روزگارِ مِه  

ای نازنینِم نازنینِ سیرآو خینِم نازنین  

مِه خاکِسارِ سایَه سر تو مَسِ برآفتِو نشین  

گِرری دِ سرِگشت و سیل ویر وِ مِحالِم بَکِه میل  

تُوزی که وِر میسَه وِ راس دِ زیر پایا خوت بِیین  

ای جونِ مِه ای جونِ مِه هم درد و هم درمونِ مِه  

دَس دِ اَوارِ دلَ بَکَش کم دلِمِ تو دی وِ تَش  

ویروِه خرآوَهم گُم بَنی بی سر بیین سامونِ مِه 

سیل کو تو کِزِه شونِ مِه آباد بَکُو ویرونِ مِه 

متن ترانه به لهجه لری:

تو که اومای آو گُشِس دِ چش چشمه

خنِسی دار پُر دِ گل پلپیچ بیه دِ رنگ و رشمه

تو کلیل زالنه اُوریانه داری

تو تونی داغ دِ دل زِمی درآری

تو خور داری دِ خآو بچه سویا

تو بلدی طور کوچ سی پریسکیا

تل حُشک سر دار نومِتِ دونه

مل بی لیز مینه مُشتت میکه لونه

برگ گل راز تونه داره دِ دامو

پی زِنو دینه دِ مالگه طور پامو

تاوسو دِ زیر سایت می کنه خآو

تو تونی برف نسارِ بکنی آو

گِر گِر آوت تش تشنه می نشونه

لووه لووه دار بیمار می لوونه

صو سحر دِ شوق تو خروس موحونه

لووه لووه دار بیمار می لوونه

ایل وبار وا میل مالگت ایل می رونه

متن ترانه به زبان پارسی

تو که آمدی آب را به چشم چشمه ها گشودی

خنده ات گلها و درختان را پر از گلهای رنگارنگ نمود

کلید غل و زنجیر ابرها در دست توست

تو می توانی زمینهای تشنه را سیراب کنی

تو از خواب نوزادان و بچه های کوچک باخبری

تویی که مسیر کوچ پرستو ها را می شناسی

شاخه ی خشک درخت نام تو را می داند

پرنده ی بی آشیان و بی پناه در میان دستان تو لانه می کند

برگ گل راز تو را در دامن دارد

پی زنان در منزلگاه قدیمی ایل رد ما را یافته اند

تابستان زیر سایه ی تو به خواب می رود.

تو می توانی برفهای سایه ساران را آب کنی

جرعه جرعه آب نوشیدنت آتش تشنه را خاموش می کند

لالایی های تو برای دردهای بیمار تسکین است

صبحگاهان خروسکان به شوق تو آواز می خواند

لالایی های تو برای دردهای بیمار تسکین است

ایل به عشق رسیدن به منزلگاه تو کوچ می کند

متن نغمه ی لکی "بینه خراوه" از استاد ایرج رحمانپور، سلطان آواز محلی ایران.

لازم به ذکر است که بیشتر اصطلاحات و مصراع های این ترانه برگرفته از نغمه های(مور) محلی استان های لکستان و لرستان است که زنان در مراسمات عزا و سوگواری آنها را به صورت دسته جمعی با سوز دل می خوانند. متن این نغمه با شنیدن نوای استاد ایرج رحمانپور به نگارش در آمده و به ویرایش های بعدی نیازمند است. امید است کاستی های نهفته در متن تایپ شده زیر را در قسمت پیشنهادات بنگارید.

کمر کو مخار راکم کردیه بن

بی خم چوزانی مه خم گیانم سن

کِزِه برفه لویل و روی راخه وه

دنگه دوس نمای ژه ایلاخه وه

بیلا بواره زویخ ا چاوانم

 تابوه رنگ رشمه سرتاپاوانم

بیلا باواری زویخ آوه جرگم بتکو ار بان سیاتی برگم

ـاران خمین دل و هوله و

 ـبینه قراول سرای چوله و

ـزمین تم و توز  اسمون تاره و

 ـترم روژوکول روزگاره و

وا پیچیا و بان پرده ترمه و

دنگ شینه مای شین و شرمه و

(منبع: نسخه اصلی ح - م )

در سراسر نغمه ی "بینه خراوه" موج غصه و غم در صدای استاد ایرج رحمانپور دیده می شود. غم برف های لوله شده که توسط باد مزاحم زمانه بر روی کوهی خشک و شنی طرد شده اند و شنیده نشدن نوای دل نشین دوست زخمی است که بر دل ترانه سرایان کهن "مور" جای خوش کرده است. در ادامه ی ترانه شدت و فراوانی ریزش اشک از چشم های غم زده خواسته شده تا بوسیله ی آن تمامی وجود انسان رنگین شود.

هوای ابری و غبار آلود زمین و در کنار آن آسمان تیره و تار، به نظاره نشستن حمل تابوت زندگی بر روی شانه های سرد و خشن روزگار و در نهایت شنیدن صدای شرمین گونه ی شیون زنان لک، فراتر از تمامی دلتنگی های پیشین، ظلم هویدای زمانه را نمایان می کند.

با سپاس فراوان از خانم س. قبادی از اهالی شهرستان لک نشین کوهدشت.